Van Groesbeeck · biografie
Johan van Groesbeeck
vermeld midden 15e eeuw · heer van Heumen, Malden en Beek · burggraaf van Nijmegen
Deze Johan van Groesbeeck behoort tot de hoofdtak die in het midden van de vijftiende eeuw de heerlijkheden Heumen, Malden en Beek bezat. Hij moet zorgvuldig worden onderscheiden van de eerdere Johan die vader was van de bastaardzoon Seger uit de directe voorouderlijn naar Itgen.
Burggraaf van Nijmegen en richter in het Rijk
Een originele oorkonde van 6 juni 1445 geeft een uitzonderlijk helder beeld van zijn positie. Johan noemt zich daarin heer tot Hoemen, tot Malden ende tot Beke, borchgreve tot Nymegen ende richter in den Rijcke. Het eerder met enige voorzichtigheid behandelde burchtgraafschap is daarmee rechtstreeks gedocumenteerd.
Ook een Kleefse leenvermelding van 17 december 1449 noemt Johan van Groisbeck als borchgreve toe Nyemegen in verband met Beek.
Hadewich van Redinchaven
Johan was gehuwd met Hadewich van Redinchaven. De sterkste bevestiging ligt in de huwelijksvoorwaarden van hun zoon Seger van 5 oktober 1464. Daar wordt Seger uitdrukkelijk genoemd als zoon van Johan, heer van Malden en Beek en burggraaf van Nijmegen, en van Hadewich.
In 1465 droeg Johan lenen over aan zijn zoon Seger, waarbij Hadewich haar lijftocht behield. In 1473 wordt zij opnieuw als Hadewich van Redinchaven genoemd.
Kalbeck en de familiekring
De leenoverlevering rond Kalbeck laat zien hoe nauw de families Van Groesbeeck, Van Vlodrop en Van Broeckhuysen met elkaar verweven waren. Johan werd in 1455 na het overlijden van zijn zuster Johanna opnieuw met Kalbeck verbonden; kort daarna kwam het goed in de kring Van Broeckhuysen terecht. In de huwelijksakte van 1464 treden Reyner van Broeckhusen en Ermgart van Groesbeke gezamenlijk op onder de medezegelaars aan de zijde van Seger.
Zoon Seger en het genealogische onderscheid
De zoon Seger van Johan en Hadewich huwde in 1464 met Elisabeth van Vlodrop. Hij is de Seger die vanaf 1465 in de leenregisters als opvolger van Johan optreedt. Hij is niet de bastaard-Seger die met Ydtgen/Ideke en later Stynken was gehuwd en vader van Itgen van Groesbeeck werd.
Rechtstreeks gedocumenteerd: Johan als heer van Heumen, Malden en Beek, burggraaf van Nijmegen en richter in het Rijk in 1445.
Rechtstreeks gedocumenteerd: Johan en Hadewich als ouders van Seger in de huwelijksvoorwaarden van 1464.
Goed gedocumenteerd: overdracht van lenen aan zoon Seger in 1465, met behoud van Hadewichs lijftocht.
Nog te verfijnen: de volledige kinderlijst en de precieze leenrechtelijke overdracht van Kalbeck.
Bronnen en verantwoording
- Regionaal Archief Nijmegen, archief 974, Klooster van de heilige Maria Magdalena Nijmegen, inv. nr. 93, 6 juni 1445.
- Gemeentearchief Roermond, regestenregister II, regest 1093, 5 oktober 1464; R.A. Gelderland, Cannenburg inv. nr. 294, regest 31.
- Gelderse en Kleefse leenregisters, onder meer vermeldingen 1449, 1455, 1465 en 1473.
- Hartmut Benz, ‘Zur Geschichte von Haus Kalbeck’, Schloss Kalbeck (2019).