West-Frisia · Vlaardingen · ca. 981–1039
Dirk III van Holland
Dirk III bouwde in de eerste helft van de elfde eeuw een sterke machtspositie op in het mondingsgebied van Maas en Rijn. Zijn overwinning bij Vlaardingen in 1018 is een van de best gedocumenteerde momenten uit de vroege geschiedenis van het latere Holland.
Zoon van Arnulf en Liutgarde
Dirk behoort tot de generatie waarin de aansluiting tussen het Luxemburgse en Hollandse onderzoek bijzonder sterk wordt. Een oorkonde uit 995 laat hem samen met zijn moeder Liutgarde optreden voor de ziel van zijn overleden vader Arnulf. Daarmee is zijn plaats als zoon van Arnulf en Liutgarde veel beter gedocumenteerd dan verscheidene vroegere filiatieclaims in de Hollandse genealogie.
Vlaardingen 1018
Dirk vestigde zijn machtsbasis in het zuidelijke deel van het grafelijke gebied. Tolheffing, ontginningen en controle over waterwegen brachten hem in conflict met kerkelijke en keizerlijke belangen. Op 29 juli 1018 werd bij Vlaardingen een keizerlijk leger verslagen. De gebeurtenis maakte Dirk niet ineens tot een onafhankelijke vorst, maar toont wel hoe moeilijk de centrale macht zijn positie in de delta nog kon corrigeren.
Nog geen “graaf van Holland”
Voor Dirk III is “van Holland” een bruikbare moderne naamvorm. Eigentijdse bronnen presenteren hem niet met de latere territoriale titel. De eerste onverdachte bron waarin een lid van de familie als graaf van Holland wordt aangeduid, dateert pas uit 1101 en betreft Floris II.
Plaats in de voorouderlijn
De website volgt vanaf Dirk III de lijn naar Floris I en vervolgens naar de latere graven. De centrale database waardeert de noodzakelijke schakel Dirk III → Floris I voorlopig als W — waarschijnlijk. Dat betekent niet dat een andere vader waarschijnlijker is, maar dat voor deze specifieke ouder-kindrelatie in het centrale bewijsdossier nog geen rechtstreeks contemporaine filiatie van voldoende kwaliteit is vastgelegd.