Leuven en Neder-Lotharingen · elfde–twaalfde eeuw

Godfried I met de Baard van Leuven

Godfried I van Leuven vergrootte de positie van zijn huis aanzienlijk: in 1106 verkreeg hij het hertogdom Neder-Lotharingen en het markgraafschap Antwerpen. Voor deze genealogie is vooral van belang dat hij in de Xantense overlevering expliciet als vader van Ida van Leuven verschijnt.

Zoon van Hendrik II

De Genealogia ex stirpe sancti Arnulfi descendentium Mettensis zegt van Hendrik: Hic Henricus genuit Henricum et Godefridum fratres — ‘Deze Hendrik verwekte de broers Hendrik en Godfried’. De reeks wordt hier gelezen als Hendrik II met de zonen Hendrik III en Godfried I.

De mededeling is expliciet, maar de tekst is niet in een origineel uit Godfrieds tijd bewaard. Daarom kwalificeren we deze filiatie als sterk aannemelijk, niet als rechtstreeks bewezen door een contemporaine akte.

Graaf en hertog

Godfried volgde in 1095 zijn broer Hendrik III op als graaf van Leuven. In 1106 kende keizer Hendrik V hem het hertogdom Neder-Lotharingen en het markgraafschap Antwerpen toe. Daarmee werd de machtspositie van het Leuvense huis in het noordwesten van het rijk sterk vergroot. Onder zijn regering verschoof de dynastieke identificatie geleidelijk van Leuven naar Brabant.

Vader van Ida

Voor de aansluiting op Kleef is de Xantense gedachtenisbron doorslaggevend. Zij noemt Ida expliciet dochter van ‘hertog Godfried de oudere van Lotharingen’. Kraus identificeert hem als Godfried I van Leuven.

Overlijdensdatum

De literatuur heeft lange tijd verschillende dagen en zelfs jaren genoemd. Het onderzoek van Paul Bonenfant bespreekt precies deze chronologische kwestie; voor deze website wordt 1139 aangehouden zonder een dag te forceren waar de overlevering niet eenduidig is.

Bewijsstatus

Godfried I als zoon van Hendrik II: sterk aannemelijk; expliciet overgeleverd. Ida als zijn dochter: sterk aangetoond.

Bronnen en literatuur