Home›Geslachten›Personen›Maria van de Loo

Kessel · Ottersum · 1803–1873

Maria van de Loo

Dochter van Joannes Henricus (Hendrik) van de Loo en Anna Maria Elisabeth Jansen · eerst gehuwd met Jacobus van Well, daarna met Peter Goossens · schakel tussen de geslachten Van de Loo, Van Well en Goossens

Maria van de Loo werd op 24 oktober 1803 te Kessel geboren. Zij was een dochter van Joannes Henricus (Hendrik) van de Loo en Anna Maria Elisabeth Jansen. Haar geboortegegevens en ouders worden expliciet vermeld in haar burgerlijke huwelijksakte uit 1823.1

Met Maria verlaat de rechtstreekse stamreeks op deze website de naam Van de Loo. Door haar eerste huwelijk met Jacobus van Well gaat de lijn verder binnen het geslacht Van Well. Via hun zoon Jacobus en kleindochter Maria Catharina van Well komt deze enkele generaties later in de familie Goossens uit.

Jeugd in de Niersvallei

Maria werd geboren in een familie die al generaties lang verbonden was met het gebied rond Kessel, Hommersum en Viller. Haar vader Hendrik stamde uit de lijn die via de Schaerhof en de Kreithof in deze streek geworteld was geraakt. De familiegeschiedenis plaatst Maria's jeugd daarom in de omgeving van Viller en Hommersum, maar de primaire huwelijksakte noemt alleen Kessel als haar geboorteplaats. Dat onderscheid houden we bewust aan: de bredere familiecontext is aannemelijk, maar bewijst niet op zichzelf op welke boerderij Maria als kind woonde.2

Geboren in de Franse tijd

Maria kwam in 1803 ter wereld in een grensstreek die tijdens haar leven meermaals van bestuurlijke context veranderde. Kessel, Hommersum, Ottersum en Gennep bleven sociaal en familiaal nauw met elkaar verbonden, ook toen na de Napoleontische tijd nieuwe staatsgrenzen door het gebied werden getrokken. Maria's eigen levensloop maakt dat tastbaar: zij werd geboren in Kessel, trouwde in Ottersum, woonde later in de Looi en Gennep en had familie aan beide zijden van de grens.

Eerste huwelijk: Jacobus van Well

Op 18 april 1823 trouwde de negentienjarige Maria in Ottersum met Jacobus van Well. Hij was 36 jaar, geboren op 17 maart 1787 te Hommersum en werkzaam als bouwman. Maria werd in de huwelijksakte zonder beroep vermeld.3

De akte noemt ook beide ouderparen. Jacobus was een zoon van Jacob van Well en Johanna Maria Jansen; Maria een dochter van Hendrik van de Loo, eveneens bouwman, en Elisabeth Jansen. Daarmee vormt deze contemporaine akte een stevig genealogisch ankerpunt voor de overgang van de Van-de-Loo-lijn naar Van Well.3

Uit dit huwelijk werden vijf kinderen geboren: Jacobus (1824), Willem (1827), Hermanus (1829), Geertruida (1832) en Joannes (1835). Van ieder van hen is de geboorte terug te vinden in de burgerlijke stand van Ottersum.4

Weduwe met vijf jonge kinderen

Jacobus van Well overleed op 12 februari 1838. Maria bleef achter met vijf minderjarige kinderen; de oudste was dertien en de jongste nog geen drie jaar oud. Deze gebeurtenis veranderde haar positie ingrijpend en verklaart waarom haar tweede huwelijk, nog datzelfde jaar, voor het functioneren van het landbouwersgezin van grote betekenis moet zijn geweest.5

Tweede huwelijk: Peter Goossens

Op 12 december 1838 trouwde Maria, 35 jaar oud, te Gennep voor de tweede maal. Haar echtgenoot was Petrus (Peter) Goossens, geboren op 29 augustus 1808 te Gennep. In de huwelijksregistratie wordt Maria als landbouwster en Peter als akkerman aangeduid.6

Uit dit tweede huwelijk kwamen opnieuw vijf kinderen voort: Anna Maria (1839), Karel (1841), Peter (1842), Johannes Hendrikus (1845) en Leonardus (1848). Maria bracht daarmee in totaal tien kinderen ter wereld; het eerdere onderzoek vermeldt dat zij allen de volwassen leeftijd bereikten.7

Opmerkelijke familieverbinding. Door haar tweede huwelijk kwam Maria zelf al in de familie Goossens terecht. Later trouwde haar kleindochter Maria Catharina van Well met Hendrikus Goossens, een zoon uit een andere lijn binnen dezelfde Gennepse familiekring. Deze dubbele verbinding maakt Maria genealogisch bijzonder interessant.
Schema van de verwantschap tussen de families Van de Loo, Van Well en Goossens via Maria van de Loo en haar twee huwelijken
De dubbele verbinding tussen Van de Loo, Van Well en Goossens: Maria van de Loo trouwde eerst met Jacobus van Well en vervolgens met Peter Goossens; via haar zoon Jacobus van Well en kleindochter Maria Catharina van Well ontstond later opnieuw een aansluiting op de familie Goossens.

Het gezin in de Looi

Een bevolkingsregister uit 1840 geeft een uitzonderlijk concreet beeld van Maria's huishouden. In huis woonden Peter Goossens, Maria, de vijf kinderen Van Well uit haar eerste huwelijk, hun dochter Anna Maria Goossens, twee knechten en twee inwonende meiden. Peter en de twee oudste jongens Van Well staan als landbouwer geregistreerd; Maria zelf als arbeidster. Dat laatste wijkt af van haar aanduiding als landbouwster in de huwelijksakte van 1838 en laat zien dat beroepsaanduidingen in negentiende-eeuwse registers niet altijd consequent werden gebruikt.8

Het gezin woonde in de wijk de Looi, behorend tot de gemeente Ottersum maar kerkelijk op Gennep georiënteerd. Daardoor konden burgerlijke en kerkelijke registraties van hetzelfde gezin in verschillende plaatsen terechtkomen. Juist voor genealogisch onderzoek in deze grensstreek is dat een belangrijk gegeven.8

Kinderen worden zelfstandig

Maria duikt later opnieuw op in de burgerlijke stand bij huwelijken van haar kinderen. Zo trouwde dochter Geertruida van Well in 1852 met Peter Johannes Janssen; in die akte wordt Maria opnieuw als landbouwster vermeld. Zoon Willem trouwde eveneens in 1852, zoon Jacobus in 1856, Hermanus in 1858 en Joannes in 1860. Deze akten maken het mogelijk het gezin niet alleen uit latere stambomen, maar generatie voor generatie uit contemporaine registraties te reconstrueren.9

Na het huwelijk van Willem verhuisden Maria en Peter met een deel van het gezin naar Gennep. Het eerdere familieonderzoek noemt daar Zandstraat 75 als woonadres. Dit gegeven is afkomstig uit de toen geraadpleegde bevolkings- en familiegegevens en verdient bij een toekomstige verdieping nog rechtstreekse controle aan het oorspronkelijke register.10

Voortzetting van de stamreeks

Voor de op deze website gevolgde stamreeks is Maria's oudste zoon Jacobus van Well (1824–1886) van bijzonder belang. Hij trouwde met Johanna Schoofs (1833–1877). Hun dochter Maria Catharina van Well (1860–1926) trouwde later met Hendrikus Goossens. Daarmee loopt de hier gevolgde lijn verder van Van de Loo via Van Well naar Goossens.11

Overlijden

Maria overleed op 12 maart 1873 te Gennep, 69 jaar oud. De overlijdensakte werd op 13 maart 1873 geregistreerd als akte nr. 12.12 Haar tweede echtgenoot Peter Goossens overleefde haar twaalf jaar en stierf op 27 juni 1885 te Gennep. Ook in zijn overlijdensregistratie wordt Maria nog als zijn echtgenote genoemd.13

Betekenis binnen de familiegeschiedenis

Maria is veel meer dan alleen de vrouw via wie de familienaam in de rechtstreekse stamreeks verandert. Haar leven verbindt drie geslachten — Van de Loo, Van Well en Goossens — en is dankzij huwelijks-, geboorte-, overlijdens- en bevolkingsregisters opvallend goed te volgen. De bronnen laten bovendien iets zien van haar maatschappelijke werkelijkheid: eerst echtgenote van een bouwman, vervolgens weduwe met vijf jonge kinderen, daarna landbouwster in een nieuw samengesteld gezin met opnieuw vijf kinderen.

Juist daardoor wordt bij Maria zichtbaar wat bij oudere generaties vaak verborgen blijft: niet alleen afstamming, maar ook huishouden, beroep, woonomgeving en de praktische gevolgen van overlijden en hertrouwen. Haar biografie vormt daarmee een natuurlijke overgang van de vroegmoderne familiegeschiedenis van de Van de Loo's naar de veel rijker gedocumenteerde negentiende eeuw.

Bronnen en noten

  1. Primaire burgerlijke stand. Huwelijk Jacobus van Well en Maria van de Loo, Ottersum, 18 april 1823, akte nr. 25; Historisch Centrum Limburg, Burgerlijke Stand in Limburg, Ottersum, archief 12.083, inventarisnummer 3. De akte vermeldt Maria als geboren 24 oktober 1803 te Kessel en als dochter van Hendrik van de Loo en Elisabeth Jansen.
  2. Familiehistorische context. Loo-Kroniek 49, p. 25–26 en 31–36, met stamboom p. 40; Loo-Kroniek 64, p. 4 en genealogisch overzicht p. 7. Deze bronnen beschrijven de Kreithof-tak en de familieomgeving Kessel–Hommersum–Ottersum.
  3. Primaire burgerlijke stand. Historisch Centrum Limburg, huwelijk Ottersum, 18 april 1823, akte nr. 25. Jacobus van Well: geboren 17 maart 1787 te Hommersum, 36 jaar, bouwman; Maria van de Loo: geboren 24 oktober 1803 te Kessel, 19 jaar, zonder beroep.
  4. Geboorteakten kinderen Van Well. Burgerlijke Stand Ottersum: Jacobus, 13 december 1824, akte nr. 63; Willem, 14 januari 1827, akte nr. 5; Hermanus, 25 augustus 1829, akte nr. 40; Geertruida, 20 februari 1832, akte nr. 17; Joannes, 28 april 1835, akte nr. 41.
  5. Primaire burgerlijke stand. Overlijden Jacobus van Well, Ottersum, 12 februari 1838, akte nr. 13; in het eerdere onderzoek opgenomen onder Burgerlijke Stand in Limburg, archief 12.028, inventarisnummer 5.
  6. Primaire burgerlijke stand. Huwelijk Maria van de Loo en Peter Gossens, Gennep, 12 december 1838, akte nr. 71; Burgerlijke Stand in Limburg, Gennep, archief 12.028, inventarisnummer 6.
  7. Geboorteakten kinderen Goossens. Burgerlijke Stand Ottersum: Anna Maria, 1 juli 1839, akte nr. 27; Karel, 28 januari 1841, akte nr. 5; Peter, 27 november 1842, akte nr. 54; Johannes Hendrikus, 14 december 1845, akte nr. 56; Leonardus, 11 mei 1848, akte nr. 16.
  8. Bevolkingsregister 1840 en familieonderzoek. Uittreksel Bevolkingsregister der Gemeente Ottersum uit 1840, zoals opgenomen in het eigen onderzoek Maria van de Loo – Mijn Geschiedenis (2021); voor de lokale context tevens H.M. Goossens, De Familie Goossens (1978), p. 139.
  9. Huwelijksakten kinderen. Burgerlijke Stand: Geertruida van Well, Ottersum, 15 april 1852, akte nr. 4; Willem van Well, Ottersum, 1 mei 1852, akte nr. 6; Jacobus van Well, Ottersum, 27 augustus 1856, akte nr. 11; Hermanus van Well, Groesbeek, 18 april 1858, akte nr. 6; Johannes van Well, Gennep, 21 april 1860, akte nr. 6.
  10. Aanvullend familieonderzoek. Maria van de Loo – Mijn Geschiedenis (versie 22 november 2021), gebaseerd op bevolkingsregisters en H.M. Goossens, De Familie Goossens (1978), p. 140. Het adres Zandstraat 75 wordt hier als onderzoeksgegeven overgenomen en kan later nog tegen het oorspronkelijke bevolkingsregister worden gecontroleerd.
  11. Genealogische aansluiting. Huwelijk Jacobus van Well en Johanna Schoofs, Ottersum, 27 augustus 1856, akte nr. 11. De verdere aansluiting via Maria Catharina van Well wordt op haar eigen biografie en die van haar ouders afzonderlijk met primaire akten onderbouwd.
  12. Primaire burgerlijke stand. Overlijden Maria van de Loo, Gennep, 12 maart 1873; registratie 13 maart 1873, akte nr. 12; Burgerlijke Stand in Limburg, Gennep, archief 12.028, inventarisnummer 25.
  13. Primaire burgerlijke stand. Overlijden Peter Goossens, Gennep, 27 juni 1885, akte nr. 25; Burgerlijke Stand in Limburg, Gennep, archief 12.028, inventarisnummer 25.
Bronkritische verantwoording. Deze versie is het resultaat van eigen onderzoek uit 2021 en de daarin genoteerde burgerlijkestandakten.