Holland · twaalfde eeuw · ca. 1114–1157
Dirk VI van Holland
Dirk VI groeide op onder de sterke invloed van zijn moeder Petronilla. Tijdens zijn regering worden de banden met Rijnsburg, Rome en grote kerkelijke instellingen goed zichtbaar in de overgeleverde documenten.
Minderjarigheid en Petronilla
Toen Floris II in 1121 stierf, was Dirk nog jong. Zijn moeder Petronilla trad in deze jaren nadrukkelijk op. Haar stichting van de abdij van Rijnsburg in 1133 werd een belangrijk religieus en dynastiek project.
Rijnsburg en Rome
Dirk en zijn echtgenote Sofia ondernamen in 1138 een bedevaart naar Jeruzalem. In 1140 was Dirk in Rome en droeg hij de abdij van Rijnsburg aan paus Innocentius II op. De pauselijke bescherming gaf de stichting een positie die niet eenvoudig door lokale machthebbers kon worden aangetast.
Bestuur en oorkonden
Een ruil met Echternach in 1156 toont Dirk in een steeds herkenbaarder grafelijke bestuursomgeving. Oorkonden laten hofdienaren en bestuurlijke relaties zien die wijzen op verdere institutionalisering van het grafelijke gezag.
De overgang naar Floris III
Voor Dirk VI → Floris III staat in het centrale model B — bewezen. Vanaf deze generatie is de noodzakelijke filiatie in het huidige bewijsdossier overtuigender vastgelegd dan bij de vier voorafgaande schakels.
De oorkonde van bisschop Hartbert (1143)
Een belangrijk eigentijds getuigenis voor het bewind van Dirk VI van Holland is de oorkonde van bisschop Hartbert van Utrecht uit 1143, uitgevaardigd voor de abdij van Egmond.[1] In deze context verschijnt Dirk VI samen met zijn echtgenote Sophia als weldoeners van Egmond. De bron is bovendien van belang in de moderne bronkritiek: het stuk werd vroeger door oudere hyperkritiek verdacht gemaakt, maar geldt in recenter onderzoek als authentiek.[2] Hierdoor is het document niet alleen inhoudelijk relevant, maar ook methodisch belangrijk voor de beoordeling van vroege Hollandse bronnen.
Lees het onderzoeksdossier over oorkonden en bronkritiek →
Bronverwijzingen bij deze passage