Huis Kleef · laatste oude graaf
Jan van Kleef
Jan van Kleef (ca. 1292/93–1368) was een broer van Diederik VIII en werd na diens zoonloze dood in 1347 graaf van Kleef.
Van geestelijke loopbaan naar het graafschap
Jan was aanvankelijk voor een kerkelijke carrière bestemd. Hij bezat kanonikaten en andere kerkelijke functies en werd in 1320 domdeken in Keulen.
Toen Diederik VIII in 1347 zonder zoon stierf, gaf Jan zijn kerkelijke positie op en nam hij het bestuur van Kleef over.
Een sterker territoriaal bestuur
De NDB waardeert vooral zijn binnenlandse bestuur: hij voltooide de ambtelijke territoriale indeling, bevorderde de steden en bouwde een krachtigere landsadministratie op.
Zijn buitenlandse politiek in de Gelderse twisten leverde onder meer Emmerik op, maar bracht ook zware financiële lasten.
Leenpolitiek en bovenregionale financiën
Twee nieuwe oorkonden maken Jans bestuur concreter. Op 25 januari 1358 beleende hij Johann Stecke met Eppinghoven te Dinslaken (AA 0053 nr. 401). Dat past bij de bredere territoriale en leenrechtelijke inbedding van adellijke families in het Kleefse bestuur, maar bewijst geen bloedverwantschap tussen Stecke en het gravenhuis.
Op 8 oktober 1359 trad hertogin Johanna van Brabant op als scheidsrechter in een schuldzaak waarbij Jan als graaf van Kleef betrokken was. De vordering moest volgens AA 0053 nr. 416 worden voldaan uit Jans inkomsten uit het land Mechelen. Omdat de akte zelf naar ‘dezelfde zaak’ verwijst, blijft de precieze aanleiding van die schuld zonder de samenhangende stukken nog open.
Bekijk AA 0053 nr. 401 → · Bekijk AA 0053 nr. 416 →
Het einde van het oude Huis Kleef
Jan huwde in 1348 Mechtild van Gelre. Het huwelijk bleef kinderloos. Met zijn dood op 19 november 1368 stierf het oude Kleefse gravenhuis in mannelijke lijn uit.
Na zijn dood wist Adolf I van Kleef, uit het Huis Van der Mark en kleinzoon via de vrouwelijke Kleefse lijn, zich als opvolger door te zetten.
Plaats in de familie
Vader: Diederik VII van Kleef (1275–1305) · Zoon: Jan van Kleef (1347–1368) · Opvolger uit huis van der mark: Adolf I van Kleef (1368–1394)
Levenslijn
Belangrijkste momenten
Bronnen en literatuur
- Landesarchiv NRW, Abteilung Rheinland, AA 0053 nr. 401, 25 januari 1358 — Jan beleent Johann Stecke met Eppinghoven te Dinslaken.
- Landesarchiv NRW, Abteilung Rheinland, AA 0053 nr. 416, 8 oktober 1359 — Johanna van Brabant doet uitspraak in een schuldzaak; betaling uit Jans inkomsten uit het land Mechelen.
- Neue Deutsche Biographie – Jan van Kleef
- NDB – familieartikel Kleef