Voorouderlijk geslacht
Familie Van Well
Van Weeze naar de Hommersumer Hof, en vandaar naar Ottersum en Gennep. De geschiedenis van Van Well is die van een katholieke Nederrijnse pachtersfamilie die zich eeuwenlang bewoog in het grensgebied van Maas, Niers en Kendel.
Oorsprong
Een familie uit het Nederrijnse grensland
De aantoonbare geschiedenis van deze Van Well-lijn begint in de zeventiende eeuw in Weeze. Daar leefde Herman van Well, geboren omstreeks 1650 en vanaf 1675 aantoonbaar in de katholieke parochie St. Cyriakus. Zijn ouders zijn niet bekend. Een oudere Hilleken van Well komt al vóór 1668 in Weeze voor, maar een verwantschap met Herman is nog niet bewezen.
De familienaam is waarschijnlijk een herkomstnaam. Onderzoeker Franz Gommans wees als mogelijke oorsprong op Well aan de Maas. Dat is aannemelijk, maar de genealogische schakel van Well naar Weeze is nog niet gevonden. Daarom begint de bewezen stamreeks in Weeze en blijft Well aan de Maas een onderzoekshypothese.
1703 · een nieuwe fase
Van Weeze naar de Hommersumer Hof
Herman van Well
Omstreeks 1650–1690. Hij trouwde driemaal in Weeze. Uit zijn eerste huwelijk met Margarethe van Wyckeren werd in 1679 zoon Jan geboren.
Jan van Well
Geboren 12 december 1679 te Weeze. Hij trouwde op 23 oktober 1703 te Hülm met Catharina Coenen en werd pachter van de Hommersumer Hof.
Een pachtersfamilie
Jan en Catharina kregen dertien kinderen. Hun zoon Hermanus (1707–1773) volgde als pachter van de Hommersumer Hof. De familie behoorde daarmee tot de gevestigde agrarische bevolking.
De hof
Pachters van een eeuwenoude kloosterboerderij
De Hommersumer Hof, later ook Neuklosterhof genoemd, lag direct naast de parochiekerk. De hof geldt als de oude hoofdhof van Hommersum. In 1291 kwamen hof en patronaatsrecht van de kerk in bezit van klooster Graefenthal bij Asperden; die band bleef bestaan tot de secularisatie in de Napoleontische tijd.
Dat Jan van Well en daarna zijn zoon Hermanus hier pachter waren, zegt iets over hun maatschappelijke positie. Zij waren geen losse landarbeiders, maar beheerders van een belangrijke agrarische hof. Ook een vermelding van Jan in het Weezer Lijfgewinsboek bij twee morgen land laat zien dat grondgebruiksrechten in zijn milieu een rol speelden.
Migratie
Hommersum → Ottersum → Gennep
Herman van Well vormt de vroegst aantoonbare generatie.
Jan van Well trouwt Catharina Coenen en vestigt zich als pachter op de Hommersumer Hof.
Zoon Hermanus zet het pachterschap voort. Kleinzoon Jacob van Well wordt hier geboren.
Jacob van Well en Johanna Maria Elisabeth Jansen overlijden in Ottersum. Hun zoon Jacobus, geboren 1787 te Hommersum, trouwt er in 1823 met Maria van de Loo.
De volgende generaties raken verweven met families als Van de Loo, Schoofs en Goossens. Via Maria Catharina van Well komt deze lijn in de directe voorouderlijke reeks Goossens.
Deze verplaatsingen moeten niet worden gezien als moderne emigratie van Duitsland naar Nederland. Weeze, Hülm, Hommersum, Ottersum, Gennep en Afferden lagen in één historisch en economisch grensland. Families trouwden, pachtten en werkten aan beide zijden van de later vastgelegde staatsgrens.
Verder op deze website
Stamboom, personen en onderzoek
Stamreeks
Van Herman van Well in zeventiende-eeuws Weeze tot Maria Catharina van Well en de aansluiting op Goossens.
Bekijk stamreeks →Personen
Biografieën van de belangrijkste personen uit de lijn, met hun gezin, beroep, woonplaatsen en betekenis in de stamboom.
Bekijk personen →Onderzoek & bronnen
De bewijsvoering, Duitse bronnen, het Lijfgewinsboek, de Hommersumer Hof en de open vraag naar de oorsprong in Well.
Bekijk onderzoek →