Goossens uit Grevenbroek

Jacobus Goessens

ca. 1620 – vóór 5 februari 1688

Waarschijnlijk de Jacob uit ’t Coleneynde bij Hamont — maar een tweede Jacob uit Eksel kan nog niet volledig worden uitgesloten.

GENEALOGISCHE RECONSTRUCTIE’t Coleneynde?EkselTwee kandidaten · één vermoedelijke vader van Arnold

Bij Jacobus Goessens verandert het karakter van de familiegeschiedenis. Voor de vader van Arnold Goessens komen twee mannen met dezelfde naam in aanmerking. De bronnen wijzen het sterkst naar Jacobus uit ’t Coleneynde bij Hamont, maar absolute zekerheid ontbreekt.

BELANGRIJK

Deze pagina is daarom zowel biografie als genealogische reconstructie. Gegevens die alleen bij één kandidaat horen, worden uitdrukkelijk als zodanig vermeld.

Twee mannen met dezelfde naam

De eerste kandidaat is Jacobus Goessens uit ’t Coleneynde, zoon van Jan Goessens en Maria Kerkhofs. Dit spoor is volgens het huidige onderzoek het sterkst en wordt daarom in de stamreeks gevolgd.

De tweede kandidaat is Jacobus Goessens uit Eksel, zoon van een oudere Jacobus Goessens en Margriet van Eksel. Op 21 februari 1629 wordt hij samen met zijn broer Meeuwis (Bartholomeus) en zijn zuster Lijn in de gichtregisters genoemd.

SPOOR 1 · MEEST WAARSCHIJNLIJK

Jacob uit ’t Coleneynde

Zoon van Jan Goessens en Maria Kerkhofs. Dit spoor sluit het beste aan bij het oudere Goessens-bezit bij Hamont en bij de latere overdracht daarvan aan Arnold.

SPOOR 2 · MOGELIJK

Jacob uit Eksel

Zoon van Jacob Goessens en Margriet van Eksel. Ook hij was in de jaren 1620 nog onmondig en past daardoor chronologisch.

Een jonge Jacob in 1623

Op 15 februari 1623 traden Cornelis Janssen en Meus Huben als voogden op voor een minderjarige Jacob. Zij registreerden namens hem drie renten: 150 gulden op het pand van Jan Hogarts, 200 gulden op dat van Lijsken Fierkens en 100 gulden op dat van Paul Smeetz. De inkomsten kwamen voort uit rechten binnen de familiekring rond Jacob en Margriet Goessens uit Eksel.

Lijsken Duffels

De moeder van Arnold is beter te identificeren dan zijn vader. In verschillende akten verschijnt zij als Elisabeth Kueppens, Lijs Kueppens en Lijske Duffels. De beschikbare gegevens maken het zeer waarschijnlijk dat deze namen naar één en dezelfde vrouw verwijzen.

Een huwelijk met Jacob omstreeks 1650 past goed binnen de chronologie. Een rechtstreeks huwelijksdocument ontbreekt echter. De parochieregisters van Sint-Huibrechts-Lille beginnen te laat om een huwelijk uit deze periode te bevestigen.

WAARSCHIJNLIJK

Dat Jacobus Goessens de echtgenoot van Lijsken Duffels en de vader van Arnold was, is een sterke reconstructie; welke Jacob het precies was, is nog niet definitief bewezen.

Waarom ’t Coleneynde het sterkste spoor is

Arnold trouwde rond 1682 met Maria Gisberts en verwierf in 1685 de boerderij Opden Horrick in Sint-Huibrechts-Lille. Zijn ouders lijken daar niet te hebben gewoond: de naam Goessens ontbreekt in het Lilse begraafregister tussen 1652 en 1728. Arnold was dus waarschijnlijk degene die de familietak daar vestigde.

Op 5 februari 1688 deed Lijs Duffels afstand van haar recht van tocht, het vruchtgebruik op de goederen van haar overleden echtgenoot Jacob Goessens, ten gunste van haar zoon Arnold. Deze vaderlijke goederen behoren tot de oudere Goessens-bezitslijn bij ’t Coleneynde. Dat maakt Jacob uit ’t Coleneynde de meest waarschijnlijke kandidaat.

Kueppens alias Goessens

In 1697 verschijnt Arnold als Aert Kueppens alias Goesens. De naam Kueppens hangt in deze streek samen met de voornaam Jacob en vormt een belangrijk onderdeel van de reconstructie. Ook zijn moeder wordt als Kueppens én Duffels vermeld. De naamvarianten versterken de verbinding, maar lossen de keuze tussen de twee mogelijke Jacobs niet volledig op.

Overleden vóór februari 1688

Een exacte overlijdensdatum van Jacobus is niet teruggevonden. Wel staat vast dat de echtgenoot van Lijs Duffels vóór 5 februari 1688 was overleden. Wanneer spoor 1 correct is, zal Jacob waarschijnlijk in of nabij ’t Coleneynde zijn gestorven. Zijn naam ontbreekt in ieder geval in de begraafregisters van Sint-Huibrechts-Lille.

De stand van het bewijs

De kern van de reconstructie is stevig: Lijs Duffels is Arnolds moeder, haar overleden echtgenoot heette Jacob Goessens en het vaderlijke bezit ging over op Arnold. De resterende onzekerheid is beperkt maar belangrijk: welke van de twee tijdgenoten Jacob Goessens was precies haar echtgenoot?

Op dit moment wijst de balans van het bewijs naar Jacob uit ’t Coleneynde, zoon van Jan Goessens en Maria Kerkhofs. Daarom wordt hij in de stamreeks opgenomen, maar bewust met een vraagteken zolang een doorslaggevende akte ontbreekt.

De belangrijkste aanknopingspunten

ca. 1620Vermoedelijke geboorte
1623–1629Beide kandidaten nog onmondig
ca. 1650Waarschijnlijk huwelijk met Lijsken Duffels
ca. 1650–1660Geboorte van zoon Arnold
vóór 5 feb. 1688Jacob overleden; Lijs Duffels draagt haar tocht over aan Arnold