Goch · Kalbeck · vermeld 1330–1356

Dietrich (Diederick) van der Straten

Zoon van Johan van der Straten · gehuwd met Margaretha van Kleef · ambtman en grondbezitter in het grensgebied van Gelre en Kleef.

Dietrich van der Straten verschijnt in de familiegeschiedenis onder verschillende voornamen. Op deze website verwijzen Dietrich en Diederick naar dezelfde man: de echtgenoot van Margaretha van Kleef en vader van Aleid van der Straten. Zijn vader is Johan van der Straten; voor zijn moeder wordt hier geen naam ingevuld.4

Bestuur en grondbezit

Kastner documenteert Dietrich in 1330 als ambtman van Goch. Een ononderbroken ambtsperiode staat daarmee niet vast: in 1337 bekleedde Jacob die Scriver het ambt. Voor 1346 acht Kastner Dietrichs ambtmannenschap waarschijnlijk; in 1348 is zoon Hendrick aantoonbaar ambtman.2

De Gocher Landrolle maakt zijn economische positie zichtbaar. Bij de verdeling en ontginning van gemeenschappelijke gronden rond Sevengewalt was hij een belangrijke organisator en de grootste begunstigde. Het ging om meer dan nieuwe akkers: verkaveling, afwatering en onderhoud moesten gezamenlijk worden geregeld.2

Kalbeck en Kleef

Het huwelijk met Margaretha is volgens het gepubliceerde bronnenonderzoek gedocumenteerd in een regeling uit 1330 over inkomsten uit de Nijmeegse tol. Zij wordt daarin verbonden met Dietrich Luf van Kleef.3 Voor de genealogie is juist die vermelding belangrijk: een huwelijk hoeft niet uitsluitend uit latere bezitstransacties te worden afgeleid.

In 1351 stelde Dietrich zich met zijn zoon Johan tegenover de graaf van Kleef garant voor het gebruik van Kalbeck: vanuit de burcht zou de graaf geen schade worden toegebracht en zij zou hem militair ter beschikking staan. Dit illustreert hoe bezit ook verplichtingen tegenover een landsheer meebracht.2

Politieke keuze in 1353

Een oorkonde van 1 juni 1353 geeft Dietrich een duidelijker politieke contour. Samen met meerdere ridders en knapen verbond hij zich aan jonker Eduard van Gelre (Landesarchiv NRW, AA 0053 nr. 346). Eduard voerde op dat moment een machtsstrijd met zijn oudere broer Reinald III; 1353 was juist het jaar waarin Eduard, gedragen door aanzienlijke adellijke steun, tijdelijk het bestuur over Gelre en Zutphen naar zich toetrok.

Voor Dietrich is dit een belangrijke aanvulling: hij verschijnt niet alleen als ambtman en grondbezitter, maar ook als iemand die zich in een concrete regionale machtsstrijd positioneerde. De akte zegt echter niets over zijn afstamming en verandert daarom de genealogische bewijsstatus niet.5

Bekijk de catalogusregistratie van AA 0053 nr. 346 →

Kinderen en voortzetting

De familie wordt hier gevolgd via dochter Aleid en haar huwelijk met Seger van Groesbeeck. Daarnaast noemt het familieonderzoek de zonen Johan en Hendrick. De band van Hendrick met Wissen behoort tot een andere voortzetting binnen hetzelfde gezin; Wissen en Kalbeck mogen daarom niet als één bezit worden behandeld.1

Laatste levensfase

Kastner noemt een laatste vermelding in 1356 en vermoedt een overlijden in dat jaar of kort daarna. Dat is geen vastgestelde sterfdatum. Ook een geboortejaar kan op grond van het hier geraadpleegde materiaal niet verantwoord worden gegeven.2

Bronkritiek. Een ambtelijke vermelding, een huwelijksvermelding en een gereconstrueerde afstamming leveren verschillende soorten bewijs. De aansluiting via Aleid wordt op haar eigen pagina afzonderlijk toegelicht. Dietrich wordt hier evenmin zonder rechtstreeks bouwbewijs als stichter van Wissen voorgesteld.

Levenslijn

Belangrijkste momenten

1330Ambtman van Goch; huwelijksverband met Margaretha zichtbaar
1346Waarschijnlijk opnieuw als ambtman van Goch actief
1351Garantie over het gebruik van Kalbeck
1353Verbindt zich met andere ridders en knapen aan jonker Eduard van Gelre
1356Laatste bekende vermelding

Bronnen en noten

  1. Secundair archiefonderzoek. Loo-Kroniek 63 (13 mei 2017), p. 18–20 en noten 24–41. Gebruikt voor familieverbanden en vindplaatsen, niet als tekstueel voorbeeld.
  2. Zelfstandig geraadpleegde studie en bronnenuitgave. Dieter Kastner, Die Gocher Landrolle. Ein Landerschließungsprojekt des 14. Jahrhunderts (Kleve 1988), p. 44–45 en 48–50.
  3. Primaire bron via publicatie. Akte van 13 juli 1330; W.R. Schleidgen, Kleve–Mark Urkunden 1223–1368 (1983), regest 196. Inhoud en vindplaats geraadpleegd via Loo-Kroniek 63, p. 19 en noot 28; het origineel is niet opnieuw getranscribeerd.
  4. Zelfstandig geraadpleegde studie. Dieter Kastner, Die Gocher Landrolle (1988), p. 46–47: Johan en de expliciet genoemde vader-zoonrelatie met Dietrich.
  5. Primaire bron via zelfstandig geraadpleegde archiefregistratie. Landesarchiv NRW, Abteilung Rheinland, Kleve-Mark, Urkunden, AA 0053 nr. 346, 1 juni 1353. Het regest noemt Dietrich van der Straten rechtstreeks onder de ridders en knapen die zich aan jonker Eduard van Gelre verbinden. Het schone digitalisaat is in deze werksessie nog niet lokaal opgeslagen.