Het Rijkswald
De vroege familie werd verbonden met het waldgraafschap in het Reichswald. Als waldgraaf beheerde men onder meer de houtopbrengsten en rechtspraak in dit uitgestrekte bosgebied tussen Nijmegen en Kleef.
Rijkswald · Heumen · Malden · Beek
Van Groesbeeck
Via Itgen van Groesbeeck, echtgenote van Bruen van den Loe, sluit de voorouderlijn aan op een oud Gelders ridderlijk geslacht. De familie ontleende haar vroege aanzien aan het waldgraafschap in het Rijkswald tussen Nijmegen en Kleef en verwierf later onder meer de heerlijkheid Heumen.
AansluitingItgen van Groesbeeck
Vroege functieWaldgraaf van het Rijkswald
Belangrijke heerlijkheidHeumen
Volgende voorouderlijnVan der Straten
De aansluiting
Van Van den Loe naar Van Groesbeeck
Het huwelijk van Bruen en Itgen vormt het kruispunt tussen beide geslachten.
Itgen was een dochter van Seger van Groesbeeck. Deze Seger was zelf een natuurlijke zoon van ridder Johan IV ‘de Oude’ van Groesbeeck, heer van Heumen, Malden, Beek en Kalbeck. Daarmee loopt de genealogische lijn door twee opeenvolgende buitenechtelijke, maar in het onderzochte familienetwerk herkenbare schakels: Bruen aan de zijde Van den Loe en Seger aan de zijde Van Groesbeeck.
Via Johan IV komt de lijn terug in de hoofdtak van het geslacht. In de oudere generaties ligt vervolgens de verbinding met Van der Straten: ridder en heer Seger II van Groesbeeck huwde Aleid van der Straten.
Voorouderreeks
De relevante Groesbeeck-lijn
Hier wordt alleen de tak getoond die voor deze voorouderlijn van belang is; niet de volledige genealogie van alle Van Groesbeecks.
oudere hoofdtak
Seger II van Groesbeeck
ridder en heer
× Aleid van der Straten
↓
±1365–±1423
Johan IV ‘de Oude’ van Groesbeeck
ridder · heer van Heumen, Malden, Beek en Kalbeck
↓ natuurlijke zoon
15e eeuw
Seger van Groesbeeck
natuurlijke zoon van Johan IV
↓
1456–1519
Itgen van Groesbeeck
× Bruen van den Loe
Bij deze reeks is het van belang onderscheid te maken tussen de hoofdtak en de natuurlijke lijnen. De aansluiting naar Itgen loopt via haar vader Seger, een natuurlijke zoon van Johan IV. Dat verandert de genealogische afstamming niet, maar wel de erfrechtelijke positie binnen het adellijke huis.
Ontstaan en positie
Van waldgraven naar heren van Heumen
De maatschappelijke positie van het geslacht werd in de loop van de middeleeuwen steeds sterker verankerd.
De naam Groesbeeck
Volgens de in het boek gebruikte traditie schonk of verpachtte keizer Hendrik III in 1040 de hoeve Groesbeeck aan de waldgraaf. Vanaf deze periode raakte de naam Van Groesbeeck aan de familie verbonden en werd het ambt erfelijk.
Heumen
Ridder Johan II van Groesbeeck huwde Beije van Heumen, erfdochter van de heren van Heumen. Met dit huwelijk kwam de heerlijkheid Heumen in handen van het geslacht en werd het kasteel een belangrijk machtscentrum van de familie.
Een bekende latere tak
Gerard van Groesbeeck
De familie bleef ook in de zestiende eeuw bestuurlijk en kerkelijk prominent.
1517–1580
Prins-bisschop en kardinaal
Gerard van Groesbeeck werd in 1565 prins-bisschop van Luik en in 1578 kardinaal. Tijdens de beginfase van de Nederlandse Opstand kwam hij tegenover Willem van Oranje te staan. Zijn betekenis voor deze website is niet dat hij een directe voorouder in de getoonde lijn is, maar dat hij uit hetzelfde bredere geslacht voortkwam en eveneens terugvoert op Johan IV van Groesbeeck.
Een verre verwant
Via de gemeenschappelijke afstamming uit Johan IV raakt de lokale familiegeschiedenis hier rechtstreeks aan de politieke geschiedenis van het zestiende-eeuwse prinsbisdom Luik.
De volgende schakel
Van Groesbeeck × Van der Straten
De oudere voorouderlijn verlaat hier het geslacht Van Groesbeeck en gaat via een huwelijk verder naar Van der Straten.
Van Groesbeeck
Seger II van Groesbeeck
ridder en heer
×
Van der Straten
Aleid van der Straten
dochter van ridder Dietrich van der Straten
Via Van der Straten loopt de gereconstrueerde hoofdlijn verder naar Kleef, Holland, Vlaanderen en uiteindelijk de Karolingen. De afzonderlijke pagina over Van der Straten is nu beschikbaar.
Bronkritiek
Hoofdtak, bastaardlijn en latere familieleden
Bij Van Groesbeeck komen verschillende soorten verwantschap naast elkaar voor. De voorouderlijn via Itgen loopt door een natuurlijke zijtak; Gerard van Groesbeeck behoort tot een andere, latere tak van hetzelfde brede geslacht. Op deze website worden zulke lijnen daarom niet samengevoegd alsof alle genoemde personen rechtstreeks van elkaar afstammen.