Aanvullende historische literatuur over Huis Holland

Geselecteerde vakartikelen uit Holland (1992–1999), met bronkritiek en heldere scheiding tussen feiten, hypothesen en legenden.

Geschiedschrijving en overgeleverde verhalen

István Bejczy onderzoekt het verhaal dat in Willibrords dagen een groot oerwoud in één nacht zou zijn omgevallen en zo het begin van de Hollandse beschaving markeerde. De auteur toont hoe deze vertelling pas vanaf de vijftiende eeuw werd verspreid en later vermengd raakte met stormvloedverhalen rond 860 en het vermeende stichtingsjaar 863 van Holland. Geen bewezen natuurgebeurtenis, maar een waardevol voorbeeld van laatmiddeleeuwse oorsprongsmythologie. Dat onderscheid is relevant voor onze beschrijving van Gerulf en Dirk I én voor de Karolingische context.

Bron: István Bejczy (1992).

Floris V: twee afzonderlijke historische controverses

J.W.J. Burgers herwaardeert de contemporaine berichten over de terugvinding van het lichaam van koning Willem II in 1282 en onderzoekt de latere beschuldiging tegen Floris V met betrekking tot de vrouw van Gerard van Velsen. Hij acht de terugvinding sterk onderbouwd, maar de vermeende misdaad kan op grond van de beschikbare bronnen niet als bewezen feit worden weergegeven. Floris V hoort bij de bredere geschiedenis van het huis, niet automatisch in onze compacte persoonlijke voorouderlijn.

Bron: J.W.J. Burgers (1998).

Een verhaal over Arnulf van Gent

Hans de Waardt vermeldt dat de circa drie eeuwen later schrijvende Melis Stoke een verhaal over Arnulf en een vrouw in Castricum doorgaf. Deze vermelding zegt iets over het beeld van Arnulf in de middeleeuwse historiografie; ze bewijst geen geïdentificeerde tweede partner, huwelijk of afstamming. Er wordt daarom geen persoon of partnerrelatie aan GEDCOM X toegevoegd.

Bron: Hans de Waardt (1998).

Verblijfplaatsen en kastelen na 1300

J.G. Smit toont hoe belangrijk het onderscheid is tussen een plek die onder een oorkonde is genoemd en de werkelijke aanwezigheid van de graaf. Een oorkonde kan ook door gemachtigden op zijn naam zijn uitgevaardigd. Bij latere Hollandse graven vervulden kastelen, abdijen, huizen van leenmannen en herbergen uiteenlopende functies; een plaatsnaam alleen lokaliseert niet vanzelf een kasteel of residentie.

Bron: J.G. Smit (1992).

Hollands-Friese oorlogen en materiële geschiedenis

Elizabeth den Hartog bespreekt de sarcofaagdeksels, kerkgeschiedenis en archeologische context van de Hollands-Friese oorlogen. Dat materiaal kan het bredere historische verhaal verrijken, maar draagt zonder afzonderlijke filiatiebronnen geen nieuwe ouder-kindbewijzen aan.

Bron: Elizabeth den Hartog (1999).

Bronnenbeleid

Alle genoemde artikelen zijn secundaire literatuur, geregistreerd in het DMS en de bibliografische catalogus. De aangeleverde tijdschriftnummers uit 1992, 1997, 1998 en 1999 blijven buiten de publieke webbestanden wegens auteursrechten. Ook illustraties uit de tijdschriften zijn niet zonder aanvullende rechten- en herkomstcontrole overgenomen. Er zijn geen B/W/A/H-statussen gewijzigd.

Oudste graafschap en oorkonde van 1101 · Huwelijksbronnen 1322–1413