Lange tijd begon de bekende familiegeschiedenis van de Goossens bij Cornelis. Pas later onderzoek bracht ook de generaties vóór hem in beeld. Daarmee veranderde Cornelis van ‘stamvader’ in een scharnierfiguur: achter hem lag het oude Grevenbroek, vóór hem de vertakking naar Hamont en Gennep.
Waarschijnlijk geboren op de Horrick
Een doopinschrijving van Cornelis is niet gevonden. In de goed bewaarde parochieregisters van Hamont, die teruggaan tot 1640, komt zijn geboorte niet voor. Zijn vader is inmiddels met grote waarschijnlijkheid geïdentificeerd als Arnold Goessens. Daardoor is het aannemelijk dat Cornelis omstreeks 1700 werd geboren op de Horrick, een klein gehucht met enkele boerderijen bij De Schans in Sint-Huibrechts-Lille, op loopafstand van Hamont.
Zijn jeugd viel daarmee in een onrustige periode. De Spaanse Successieoorlog beheerste Europa en de Grote Winter van 1709 bracht extreme kou en misoogsten. Wat Cornelis daarvan persoonlijk heeft ervaren, vertellen de bronnen niet.
De exacte geboorteplaats en geboortedatum zijn niet aangetoond. De Horrick is een reconstructie op basis van de inmiddels geïdentificeerde familierelaties en de afwezigheid van Cornelis in het doopregister van Hamont.
Een huwelijk in Hamont
Op 20 juli 1728 trouwde Cornelis in Hamont met de 22-jarige Catharina Strouckx (1705–1760), dochter van Theodorus Strouckx en Anna Veltman. Na de drie gebruikelijke huwelijksafkondigingen werd het huwelijk voltrokken in aanwezigheid van Gerardus Simons en Petrus Joosten.
Het huwelijk bracht Cornelis ook materieel dichter bij Hamont. Op 25 januari 1730 verkocht zijn schoonvader hem voor 300 gulden een beemd aan de Erk. Latere akten laten zien dat goederen uit de familie Strouckx uiteindelijk bij Cornelis en vervolgens bij zijn kinderen terechtkwamen.
Negen kinderen
Cornelis en Catharina kregen in Hamont zeven zonen en twee dochters. Hun oudste zoon Arnoldus Goossens (1730–1810) zou de geboortegrond verlaten en zich in 1754 in Gennep vestigen. Zoon Matthias bleef juist in Hamont en werd stamvader van de daar voortlevende familietak.
De dateringen en naamvormen volgen het familieonderzoek in Onze bakermat; bij de verdere uitwerking kunnen de volledige negen doopgegevens rechtstreeks uit het boek worden overgenomen.
De Emmelenhoek
Een akte die kort na Cornelis’ dood werd opgemaakt, maakt zijn woonomgeving verrassend tastbaar. Daaruit blijkt dat hij in de Emmelenhoek nabij de Erk te Hamont woonde, pal bij de grens met Brabant. Tot de goederen behoorden verschillende hoeven, akkers en een huisveld met dries.
De stukken noemen onder meer de Achterste Hoef, de Voorste Hoef, het Rutten, het Huisveld, het Beersen en het Acker. Op verschillende percelen rustten oude lasten in geld of graan, onder andere ten gunste van de kapelanij, de pastorij en het Huis van Grevenbroek. Zo wordt zichtbaar hoe bezit, landbouw en feodale verplichtingen nog met elkaar verweven waren.
Een familie letterlijk aan de grens: de boerderij lag bij de Erk, vlak tegen Brabant.
Weduwnaar en opnieuw getrouwd
Catharina Strouckx overleed op 16 maart 1760. Ongeveer twee maanden later, op 20 mei, hertrouwde Cornelis met Catharina Stevens uit Grote-Brogel. Cornelis was toen ongeveer zestig jaar oud en zijn jongste zoon Joannes was dertien. Uit dit tweede huwelijk werden geen kinderen geboren.
Het huwelijk duurde ruim negentien jaar. In 1775 traden Cornelis en Catharina Stevens samen op als peter en meter bij de doop van kleindochter Anna Catharina, dochter van Gerardus Goossens en Johanna Govers.
1 oktober 1779
Cornelis overleed op 1 oktober 1779 in Hamont. De parochiepriester noteerde dat hij vóór zijn dood de laatste sacramenten had ontvangen.
“obiit Cornelis Ghoossens, extremis sacramentis vitae munitus.”— overleden, voorzien van de laatste sacramenten
Enkele maanden later traden zijn kinderen op rond de nalatenschap. Kleinzoon Joseph kwam namens zijn vader Arnoldus vanuit Gennep naar Hamont; voor die reis moest hij volgens de reconstructie ongeveer drie dagen lopen. De goederen uit de familie van Cornelis’ eerste vrouw werden daarna openbaar verkocht.
Twee takken, één familie
Met Cornelis komen twee lijnen duidelijk naast elkaar te staan. Via Matthias zette de familie zich in Hamont voort. Via Arnoldus liep de lijn vanaf 1754 verder in Gennep. Daarmee staat Cornelis precies op de overgang tussen het verhaal van Onze bakermat en dat van de Gennepse tak.
