Pippiniden en Arnulfingen
Vroege Frankische families

De families rond Pepijn de Oudere en Arnulf van Metz behoren tot de politieke voorgeschiedenis van de Karolingen. De latere dynastieke traditie maakte van hun nakomelingen een heldere voorouderreeks. De bronnen uit de zevende eeuw zijn echter minder netjes: juist de verbinding via Begga en Ansegisel moet kritischer worden behandeld dan in veel stambomen gebeurt.

Neutraal sfeerbeeld voor de vroegmiddeleeuwse Frankische context
Pippiniden en Arnulfingen

Twee families, later één dynastiek verhaal

De namen Pippiniden en Arnulfingen zijn moderne hulpmiddelen. Met Pippiniden bedoelen we hier de familie rond Pepijn de Oudere en Itta (Iduberga); met Arnulfingen de kring rond Arnulf van Metz. Volgens de latere en in de moderne literatuur gebruikelijke genealogie kwamen beide families samen door het huwelijk van Begga en Ansegisel, waaruit Pepijn II zou zijn geboren.

Die laatste verbinding is belangrijk, maar niet van dezelfde bewijssoort als een contemporaine ouder-kindakte. De expliciete dynastieke koppeling is pas in latere bronnen helder geformuleerd. Daarom wordt op deze website onderscheid gemaakt tussen wat in of dicht bij de zevende eeuw is aangetoond en wat vooral door latere Karolingische herinnering is geordend.

Naamgeving. De bekende naam ‘Pepijn van Landen’ blijft als zoek- en herkenningsnaam bruikbaar, maar ‘van Landen’ is een veel latere bijnaam. Voor de historische persoon gebruikt deze website daarom bij voorkeur Pepijn de Oudere. Ook ‘Pepijn van Herstal’ wordt als conventionele naam behandeld; in de tekst staat meestal Pepijn II (de Middelste).

Waarom deze sectie voor de route naar Karel de Grote belangrijk is

De gebruikelijke voorouderreeks naar de Karolingen loopt vanaf Pepijn II via zijn zoon Karel Martel naar Pepijn de Korte en Karel de Grote. De vraag is dus niet of Pepijn II een historische figuur was — dat is uitstekend gedocumenteerd — maar hoe stevig zijn afstamming uit de twee oudere families kan worden bewezen. Juist daar ligt het verschil tussen een traditionele dynastieke stamboom en de bronkritische methode van deze website.