Personen›Johan van den Loe (de oudste)

Tweede generatie Van de Loo · ca. 1475–in of vóór 1537

Johan van den Loe (de oudste)

Zoon van Bruen van den Loe en Itgen van Groesbeeck · gehuwd met Hermanna van Wildt · verbonden met Abroeck en Overelve

Johan van den Loe, bijgenaamd ‘de oudste’, werd omstreeks 1475 geboren als zoon van Bruen van den Loe en Itgen van Groesbeeck. Hij behoorde tot de eerste generatie na stamvader Bruen en zette een van de mannelijke lijnen van de niet-adellijke familie voort.1

‘De oudste’

De toevoeging ‘de oudste’ dient om hem te onderscheiden van twee broers die eveneens Johan heetten. Dat drie zonen dezelfde voornaam droegen klinkt voor moderne lezers vreemd, maar is in de familieoverlevering en de reconstructie uit de archiefstukken consequent terug te vinden.1

Overelve en goederen te Goch

Volgens het familieonderzoek werd Johan in 1505 verbonden aan Overelve bij Weeze, een goed van ongeveer 33 morgen dat via zijn moeder Itgen van Groesbeeck in de familie was gekomen. Op 4 april 1511 trad hij samen met zijn moeder en broers en zusters op bij de verkoop van goederen in Goch.2

Voor deze vroege transacties blijft de Loo-Kroniek in de hier digitaal toegankelijke bronnen de belangrijkste ontsluiting. De latere geschiedenis van Overelve is daarnaast in afzonderlijk onderzoek binnen het Loo-Archief behandeld.3

Abroeck en de opvolging van Herman

Na het overlijden van zijn oudere broer Herman, omstreeks 1516, kwam Johan in de opvolging rond Abroeck naar voren. Hij trad bovendien in 1520, 1523 en 1529 op als voogd van Hermans minderjarige zoon Bruen en beheerde in dat verband onder meer het Schopsengoed bij Sonsbeck.4

Erckenbusch

In 1527 verkocht Johan samen met zijn broer Johan de middelste en zijn zwager Herbert Ernst het goed Erckenbusch in het gerecht Weeze aan Thiess van den Loe, heer van Wissen. Deze transactie illustreert dat de nakomelingen van Bruen economisch nauw met de adellijke tak op Wissen verbonden bleven.5

Huwelijk met Hermanna van Wildt

Johan was gehuwd met Hermanna van Wildt. Over haar precieze afkomst bestaat minder zekerheid dan over haar plaats als Johans echtgenote. De verbinding met een riddermatige familie Van der Wilt en het daarbij genoemde wapen uit het Wapenboek Gelre is een genealogische hypothese die niet als bewezen filiatie moet worden weergegeven.6

De akte van 14 maart 1537

Een van de sterkste bronnen voor dit gezin is de belening van 14 maart 1537. Daarin wordt zoon Seger door Frans van den Loe, heer van Wissen, met Abroeck beleend. De akte noemt Seger als zoon van Johan, zijn zusters Itgen en Johanna als medegerechtigden en vermeldt dat hun moeder Hermanna nog leefde en vruchtgebruik behield.7

Deze akte maakt aannemelijk dat Johan toen al overleden was. Daarom is in of vóór 1537 zorgvuldiger dan een exact overlijdensjaar 1537.

Kinderen

Met voldoende zekerheid zijn vier kinderen te plaatsen: Seger, Johan, Itgen en Johanna (Jennyken). Voor een vijfde mogelijke dochter, Elbert vanme Loe, ontbreekt een vergelijkbaar harde aansluiting.8

Een onafhankelijke archiefindex biedt hier extra houvast: in het digitale archief van Schloss Wissen staat het huwelijkscontract uit 1543 van Henrich van Oerde en Jann vanden Loe tho Abroick geregistreerd. Dit sluit aan bij de identificatie van Johanna/Jennyken als dochter uit dit gezin.9

Bronkritiek. De akte van 1537 en het huwelijkscontract van Johanna uit 1543 geven de stevigste onafhankelijke aanknopingspunten voor de gezinssamenstelling. Geboortejaar ca. 1475, de precieze overgang van Overelve en de identificatie van Hermanna met een bepaalde Van der Wilt-familie zijn reconstructies met een lagere zekerheid.

Bronnen en noten

  1. Secundair. Loo-Kroniek 48, p. 8; Loo-Kroniek 61, p. 2–3.
  2. Secundair / archiefonderzoek. Loo-Kroniek 48, p. 8, noten 35–36.
  3. Secundair. Loo-Kroniek 15, onderzoek naar verwerving en vererving van Overelve.
  4. Secundair / archiefonderzoek. Loo-Kroniek 48, p. 8; Loo-Kroniek 57, p. 2.
  5. Secundair / archiefonderzoek. Loo-Kroniek 48, p. 14–15, noot 61.
  6. Interpretatie. Loo-Kroniek 48 en 61. De precieze aansluiting van Hermanna op de riddermatige Van der Wilt is niet zelfstandig bewezen.
  7. Primaire bron via publicatie. Belening Abroeck, 14 maart 1537, uit het archief van Wissen; uitvoerig besproken en afgebeeld in Loo-Kroniek 61.
  8. Secundair. Loo-Kroniek 61, p. 2–5.
  9. Onafhankelijk archiefregest. Landesarchiv NRW / Archivportal NRW, Gräflich von Loesches Archiv Schloss Wissen, regest nr. 1706: huwelijkscontract Henrich van Oerde en Jann vanden Loe (tho Abroick), 1543.

Geraadpleegde publicaties

  • Loo-Kroniek 15, 48, 57 en 61.
  • Landesarchiv Nordrhein-Westfalen / Archivportal NRW, digitale regesten van het Gräflich von Loesches Archiv Schloss Wissen.