Personen›Jan (Johan) van den Loe

Derde generatie Van de Loo · eerste helft zestiende eeuw

Jan (Johan) van den Loe

Ca. 1505/1507–vóór 2 mei 1550 · gehuwd met Vlient (Vlent) Kroesen · verbonden met Overelve bij Weeze

Jan (Johan) van den Loe werd omstreeks 1505/1507 geboren als zoon van Johan van den Loe ‘de oudste’ en Hermanna van Wildt. Hij trouwde met Vlient (Vlent, in Latijnse stukken ook Vlendis) Kroesen. Hun geschiedenis is vooral verbonden met Overelve bij Weeze.1

Overelve

Jan erfde niet Abroeck, dat in de lijn van zijn oudere broer Seger bleef, maar werd verbonden met Overelve. Volgens het archiefonderzoek was Vlent al in 1528 aan Overelve behand en moest zij daarvoor jaarlijks vier schilling aan klooster Grafenthal betalen.2

Een register van het Stift Xanten geeft een bijzonder concreet beeld. Op 21 oktober 1541 kreeg Vlent, met toestemming van haar man Johan, de tweede hand aan Overelve en het vruchtgebruik; hun zoon Johan kreeg de derde hand ten behoeve van zichzelf en zijn wettige broers en zusters. In 1544 werd ook zoon Thies/Matthias in de leenopvolging betrokken.3

Pachter van Wissen

Jan bezat niet alleen rechten op Overelve. In 1543 wordt hij als laat of pachter van Frans van den Loe, heer van Wissen vermeld. In het bewaard gebleven afschrift wordt bovendien vermeld dat zowel Johan als Frans de akte zegelden. Daarmee is Jans positie als zelfstandig handelende pachter en bezitter beter onderbouwd dan alleen uit een genealogische reconstructie zou blijken.4

Het digitale archief van Schloss Wissen bevat daarnaast een regest waarin Jan van den Loe gen. Abroick samen met Arndt then Berge als laat van Frans van Loe optreedt. Dit vormt onafhankelijke archiefmatige bevestiging van de voortdurende band tussen deze familietak en Wissen.5

Vlient Kroesen

Vlient stamde uit de familie Kroesen, verbonden met de Kroesenhof in het gebied van het huidige Bedburg-Hau. Haar moeder wordt als Elisabeth vermeld; Hendrick Kroesen, een geestelijke te Kleef, wordt als haar broer genoemd in het familieonderzoek.6

De verklaring dat de naam Vlent of Ulendis een regionale vorm van Jolande is, is naamkundige interpretatie en geen gegeven dat uit de leenakten zelf volgt.

Kinderen en familiebezit

De gereconstrueerde gezinssamenstelling omvat ten minste zes kinderen: Johan, Adolf, Wessel, Anna, Gerrit en Thies (Matthias).7 De leenregistraties van Overelve ondersteunen in elk geval rechtstreeks het bestaan van zoon Johan en de positie van de wettige broers en zusters als groep.

Overlijden

In het familieonderzoek wordt Jan vóór 2 mei 1550 overleden geplaatst, omdat Vlient op die datum als weduwe wordt vermeld. Een exacte overlijdensdatum is daarmee niet gegeven. Sommige online stambomen noemen 1544, maar die datering is niet overtuigend zolang de onderliggende akte niet dezelfde zekerheid biedt. Voor deze website houden we daarom de ruimere, bronkritisch veiligere formulering vóór 2 mei 1550 aan.8

De Kroesenhof na Jans dood

In 1555 trad Vlient samen met haar kinderen op bij de overdracht van rechten op de Kroesenhof aan Frans van den Loe van Wissen. Daarmee bleef ook na Jans overlijden een nauwe economische relatie met Wissen bestaan.9

Bronkritiek. Voor deze generatie zijn de registers van Grafenthal en het Stift Xanten bijzonder waardevol omdat zij niet alleen genealogische namen leveren, maar concrete leenhandelingen documenteren. De circa-data voor geboorte en huwelijk blijven reconstructies. Ook bij Jans overlijden verdient “vóór 2 mei 1550” de voorkeur boven een onbewezen exact jaartal.

Bronnen en noten

  1. Secundair. Loo-Kroniek 61, p. 2–5; Loo-Kroniek 15.
  2. Primaire bron via publicatie. Archief klooster Grafenthal, behanding van Vlent aan Overelve in 1528, ontsloten in het familieonderzoek.
  3. Primaire bron via publicatie. Register Stift Xanten/Grafenthal, fol. 184, 21 oktober 1541 en vervolg 1544; afgebeeld en besproken in Loo-Kroniek 48, p. 10–11.
  4. Primaire bron via afschrift. Akte 1543 betreffende Johan als laat van Frans van den Loe; besproken in Loo-Kroniek 61.
  5. Onafhankelijk archiefregest. Landesarchiv NRW / Archivportal NRW, Gräflich von Loesches Archiv Schloss Wissen, regest nr. 1702: Jan van den Loe gen. Abroick en Arndt then Berge als laten van Frans van Loe.
  6. Secundair. Loo-Kroniek 61, geschiedenis van Vlent Kroesen en de Kroesenhof.
  7. Genealogische reconstructie. Stambladen van Joost van der Loo, kritisch verwerkt in Loo-Kroniek 61.
  8. Chronologisch bewijs. Loo-Kroniek 61 vermeldt Vlent op 2 mei 1550 als weduwe. Online afgeleide genealogieën geven afwijkende overlijdensjaren; die zijn hier niet gevolgd.
  9. Secundair / archiefonderzoek. Loo-Kroniek 61, verkoop van rechten op de Kroesenhof in 1555.

Geraadpleegde publicaties

  • Loo-Kroniek 15, 48 en 61.
  • Landesarchiv Nordrhein-Westfalen / Archivportal NRW, digitale regesten van het Gräflich von Loesches Archiv Schloss Wissen.
  • Archief Stift Xanten en klooster Grafenthal, zoals ontsloten in de genoemde publicaties.