Zeventiende eeuw · ca. 1600–in of na 1660
Petrus (Peter) van de Loe
Zoon van Hendrick van den Loe (van Beloe) en Engel Ver · gehuwd met Anna Schroers · schakel tussen de Asperdense molentak en de latere familietak rond de Schaerhof te Kessel
Petrus (Peter) van de Loe werd omstreeks 1600 geboren als zoon van Hendrick van den Loe (van Beloe) en Engel Ver. Hij behoort tot de eerste generatie die opgroeide nadat zijn vader zich in 1595 bij de Aspermolen in Asperden had gevestigd. Over Petrus zelf zijn aanzienlijk minder rechtstreekse archivalische gegevens gevonden dan over zijn vader. Zijn plaats in de familiegeschiedenis wordt vooral zichtbaar via de volgende generaties: zijn kinderen en kleinkinderen verbonden de Asperdense Van-de-Loe-lijn met Kessel en uiteindelijk met de Schaerhof.1
Een nieuwe generatie in Asperden
Petrus groeide op in de omgeving van Asperden, waar zijn vader Hendrick sinds 1595 met de Aspermolen was verbonden. De familie was daarmee verschoven van haar oudere bezits- en bestuurswereld rond Weeze naar een bestaan waarin molenbedrijf, pacht en landbouw in de Niersvallei een grotere rol speelden. Voor Petrus zelf is geen vergelijkbaar erfpachtcontract teruggevonden dat hem rechtstreeks als molenaar of erfpachter van de Aspermolen aanwijst. Het is daarom beter hem niet zonder nader bewijs dezelfde functie toe te schrijven als zijn vader.2
Huwelijk met Anna Schroers
Volgens de genealogische reconstructie in het Loo-Archief was Petrus gehuwd met Anna Schroers. In de stamreeks die op deze website wordt gevolgd, loopt de afstamming vervolgens via hun zoon Engel Peters-sohn van de Loe. Voor de exacte geboorte-, huwelijks- en overlijdensgegevens van Petrus en Anna is tot nu toe geen onafhankelijke contemporaine registratie online teruggevonden die de in de familieliteratuur gebruikte jaartallen volledig bevestigt. Daarom wordt zijn levensperiode hier voorzichtig weergegeven als ca. 1600–in of na 1660.3
De verbinding met de familie Van Schevick
De betekenis van deze generatie wordt duidelijker wanneer we naar Petrus’ verwanten en nakomelingen kijken. Zijn zuster Fyken (Sophia) van de Loe wordt in de familiereconstructie verbonden met Jan Gisen van Schevick. De familie Van Schevick was nauw verbonden met de Schaerhof te Kessel. Een pacht- en cijnsregister van klooster Graefenthal vermeldt reeds in 1602 een Gert Gisen als pachter van een hof upt Schaer. Daarmee staat vast dat de Schaerhof al vroeg in de zeventiende eeuw binnen de economische sfeer van Graefenthal en de familiekring Van Schevick lag.4
De Schaerhof: ouder dan de familie Van de Loo
De Schaerhof was geen stichting van de familie Van de Loo. Onafhankelijke lokale geschiedschrijving van de Verkehrs- und Heimatverein Kessel voert de geschiedenis van het goed terug tot de veertiende eeuw. In 1382 schonk Isabella van Geldern, abdis van Graefenthal, de hof aan het klooster; vanaf 1544 werd de hof in een vorm van deelpacht uitgegeven. De pachter droeg daarbij niet alleen landbouwopbrengsten af, maar had ook verplichtingen rond de Kesselse brug en dijk.5
Die onafhankelijke lokale bron vermeldt bovendien dat Maria van Schevick in 1670 erfgename van de Schaerhof werd. Dat gegeven is belangrijk, omdat het de latere overgang naar de familie Van de Loo in een bredere, niet uitsluitend genealogische context plaatst.6
Niet Petrus zelf, maar zijn kleinzoon
Hier is een onderscheid essentieel. De Petrus van de Loe van ca. 1600 over wie deze biografie gaat, was niet de Petrus die zich door huwelijk op de Schaerhof vestigde. Dat was zijn kleinzoon, eveneens Petrus (Peter) van de Loe genoemd, zoon van Engel Peters-sohn van de Loe. Deze jongere Petrus wordt doorgaans omstreeks 1652 geboren en in 1688 overleden geplaatst.7
Volgens de gereconstrueerde kerkboekgegevens trouwde de jongere Petrus op 4 mei 1681 met Maria van Schevick. De exacte datum wordt ook in meerdere genealogische transcripties vermeld, maar een digitaal raadpleegbare scan van de oorspronkelijke huwelijksinschrijving kon voor deze versie nog niet onafhankelijk worden gecontroleerd. De datum wordt daarom als goed ondersteunde genealogische reconstructie opgenomen, niet als door ons rechtstreeks uit het origineel gelezen primaire bron.8
Van Schevick naar Van de Loo
Door het huwelijk met Maria van Schevick kwam de jongere Petrus in de lijn van de Schaerhof terecht. Het lokale historische overzicht van Kessel bevestigt onafhankelijk dat Maria erfgename van de hof was; de Loo-publicaties reconstrueren vervolgens hoe haar huwelijk de Van-de-Loe-familie aan deze boerderij verbond. Vanaf deze generatie bleef de naam Van de Loo langdurig met de Schaerhof verbonden.9
De precieze formulering is daarbij belangrijk. Het is veiliger te spreken van een familiale en pachtmatige overgang dan te suggereren dat Petrus door het huwelijk onmiddellijk eigenaar werd. De Schaerhof behoorde immers tot het bezit van Graefenthal; de familie hield de hof aanvankelijk in pacht. Pas in de negentiende eeuw veranderden de eigendomsverhoudingen ingrijpend.
Kinderen van de jongere Petrus
In genealogische reconstructies worden uit het huwelijk van Petrus en Maria onder meer Petronella, Engelbert en Johannes genoemd. Voor de hier gevolgde stamreeks is vooral de verdere afstamming van belang. Omdat online stambomen onderling verschillen in namen, geboortejaren en zelfs gezinssamenstellingen, zijn deze gegevens niet als zelfstandige bewijsbron gebruikt. Waar kerkboeken of andere primaire registraties beschikbaar komen, verdienen die voorrang.10
Betekenis voor de familie
Petrus van de Loe van omstreeks 1600 is vooral een schakelgeneratie. Zijn vader Hendrick markeert de vestiging in Asperden; in de generaties na Petrus ontstaat de duurzame verbinding met Kessel en de Schaerhof. Daardoor vormt zijn gezin een overgang tussen twee geografische zwaartepunten in de geschiedenis van de niet-adellijke familie Van de(r) Loo.
De Schaerhof-geschiedenis kan bovendien onafhankelijk van de familiepublicaties worden gevolgd. Dat maakt deze tak bijzonder interessant: de genealogische reconstructie uit de Loo-Kronieken kan hier worden gelegd naast lokale historische documentatie over het goed zelf en de bezitsgeschiedenis van klooster Graefenthal.
Controle buiten de Loo-Kronieken
Voor deze biografie is de Loo-Kroniek gebruikt als onderzoeksingang, niet als tekstuele blauwdruk. De geschiedenis van de Schaerhof is daarnaast gecontroleerd aan de hand van de historische route van de Verkehrs- und Heimatverein Kessel. Deze onafhankelijke lokale publicatie bevestigt de middeleeuwse voorgeschiedenis van de hof, de overdracht aan Graefenthal, de verpachting vanaf 1544 en Maria van Schevick als erfgename in 1670.11
Daarnaast is gekeken naar de ontsluiting van de Graefenthal-archieven en naar digitale genealogische transcripties. Die laatste zijn nuttig als vindmiddel, maar worden hier bewust niet gelijkgesteld aan primaire bronnen. Zo geven verschillende online stambomen voor beide Petrussen stellige geboorte- en sterfdata zonder voldoende zichtbare bronverantwoording. Zulke gegevens zijn daarom alleen overgenomen wanneer ze passen binnen de beter gedocumenteerde chronologie, en waar nodig met een voorbehoud.
Bronnen en noten
- Genealogische reconstructie. Loo-Kroniek 49 en 64; Loo-Archief, Negen eeuwen familie van de(r) Loo.
- Context. De vestiging van Hendrick bij de Aspermolen in 1595 is gedocumenteerd in Graefenthal-oorkonde nr. 631; voor Petrus zelf is in het huidige onderzoek geen gelijksoortig molencontract aangetroffen.
- Genealogische reconstructie. Loo-Kroniek 64 en de daarop gebaseerde familiereconstructies. De exacte jaartallen 1600–1660 worden daarom niet als rechtstreeks uit een primaire akte bewezen gepresenteerd.
- Archiefgegeven via transcriptie. Pacht- en cijnsregister van Graefenthal, vermelding uit 1602 van Gert Gisen en Anna als pachters van de hof upt Schaer; tekst ontsloten in genealogisch onderzoek naar Van Schevick.
- Onafhankelijke lokale geschiedenis. Verkehrs- und Heimatverein Kessel e.V., Historischer Weg Kessel – Geschichtsträchtige Orte, onderdeel “Hof int Schaer”.
- Onafhankelijke lokale geschiedenis. Dezelfde publicatie vermeldt: Maria von Schevick werd in 1670 erfgename van de Schaerhof.
- Genealogische reconstructie. Loo-Kroniek 64; vergelijking met meerdere openbare genealogische databestanden. Deze jongere Petrus moet van zijn grootvader worden onderscheiden.
- Kerkboekgegeven via transcripties. Huwelijk Petrus (Pet) van de Loe en Maria van Schevick, 4 mei 1681. De datum komt in meerdere genealogische transcripties overeen; het originele register is voor deze versie niet rechtstreeks door ons gecontroleerd.
- Gecombineerde bewijsvoering. Verkehrs- und Heimatverein Kessel voor Maria als erfgename; Loo-Kroniek 49 en 64 voor de genealogische verbinding met Petrus van de Loe.
- Voorzichtig gebruikt. Openbare genealogische databases zijn uitsluitend als aanvullende vindmiddelen gebruikt en niet als zelfstandig bewijs voor de volledige gezinssamenstelling.
- Onafhankelijke controle. Verkehrs- und Heimatverein Kessel e.V., historische route Kessel; daarnaast de ontsluiting van de Graefenthal-documentatie en regionale historische literatuur.
Geraadpleegde publicaties en bronnen
- Loo-Kroniek 49, 50, 52, 54 en 64.
- Loo-Archief, Negen eeuwen familie van de(r) Loo en documentenoverzicht.
- Verkehrs- und Heimatverein Kessel e.V., Historischer Weg Kessel – Geschichtsträchtige Orte, “Hof int Schaer”.
- Rien van den Brand, Alfred Reimann e.a., Die Urkunden des Klosters Graefenthal Vallis Comitis, Förderverein Kloster Graefenthal, 2013.
- Digitale transcripties en genealogische databestanden zijn uitsluitend gebruikt als zoek- en controlemiddel; gegevens zonder controleerbare bron zijn niet als zelfstandig bewijs behandeld.