Huis Kleef · late twaalfde eeuw
Diederik IV van Kleef
Diederik IV van Kleef, zoon van Diederik III, regeerde volgens de NDB van 1172 tot 1193. Zijn huwelijk met Margaretha van Holland bracht Kleef rechtstreeks in het netwerk van de Hollandse graven.
In de hier gevolgde genealogische reconstructie is Diederik IV van Kleef , zoon van Diederik III , regeerde volgens de NDB van 1172 tot 1193. Zijn huwelijk met Margaretha van Holland bracht Kleef rechtstreeks in het netwerk van de Hollandse graven. een kind van Diederik III van Kleef.
Kleef en Holland
Het huwelijk met Margaretha van Holland was dynastiek belangrijk. De banden met Holland zouden ook in de volgende generatie zichtbaar blijven, onder meer doordat Hollandse verwanten een rol speelden tijdens de minderjarigheid van Diederiks zoon.
De twaalfde-eeuwse graven bleven hun territorium versterken via lenen, voogdijen, nederzettingen en strategische huwelijken.
Een opvolgingsfase rond 1193
De NDB laat Diederik IV in 1193 eindigen en noemt vervolgens Arnold III voor 1193–1202. Modern onderzoek ziet Arnold eerder als jongere broer en plaatsvervanger/regent dan als vader van de volgende graaf.
De latere Diederik V was een zoon van Diederik IV en Margaretha van Holland en verschijnt in 1202 als jonge erfgenaam.
Datering
De NDB geeft 1172–1193. Nieuwere regionale literatuur laat Diederiks optreden soms tot 1200/1202 doorlopen. Voor de website houden we, zoals afgesproken, de NDB-datering aan.
Levenslijn
Het huwelijk van 1182 en de volgende generatie
Volgens de Annales Egmundenses huwde Diederik in 1182 Margaretha van Holland, dochter van Floris III en Ada van Schotland. Hagemann verbindt dit paar uitdrukkelijk met de latere graaf Diederik V († 1260). De terugblik vanuit de Hollandse voogdij in 1202 maakt die identificatie aannemelijker.
De twee ouder-kindverbindingen naar de graaf † 1260 zijn in het centrale model op W gesteld; het in 1182 geattesteerde huwelijk mag niet worden voorgesteld als een rechtstreeks geboorte- of ouderschapsbewijs.
Belangrijkste momenten
Het huwelijk met Margaretha: rechtstreeks genoemd in 1182
De annalen van Egmond plaatsen het huwelijk van Diederik IV van Kleef met Margaretha van Holland, dochter van Floris III van Holland en Ada van Schotland, onder het jaar 1182. Voor de echtverbintenis is B verantwoord. Floris’ eerdere huwelijk met Ada was in 1162 gedocumenteerd, onder meer door een eigen oorkonde van 28 augustus; die datum bewijst niet de dag van de huwelijksplechtigheid.
Dat Diederik en Margaretha de ouders waren van Diederik V van Kleef († 1260) wordt krachtig ondersteund door de reconstructie van Manuel Hagemann en de context van Hollandse voogdij in 1202. Het blijft in de centrale Evidence Layer W totdat een directe contemporaine filiatiepassage afzonderlijk is getoetst.
Bronnen bij het Hollandse huwelijk
- Annales Egmundani, onder 1162 en 1182 (voor de tweede vermelding: MGH Scriptores XVI, p. 469); tekstoverlevering kritisch te beoordelen, inclusief latere correctie sororem naar filiam.
- Oorkondenboek van Holland en Zeeland tot 1299, red. A.C.F. Koch, deel I, nr. 151 (28 augustus 1162, Vlaardingen/Egmond; afschrift) en nr. 152 (zelfde datum, origineel; afzonderlijk document).
- J.W.J. Burgers, “Trust in Writing: Charters in the Twelfth-Century County of Holland” (2008): diplomatische analyse en overleveringsvorm van nr. 151/152; wetenschappelijke publicatie.
- Chronica de Mailros (Kroniek van Melrose), annal 1162: onafhankelijke Schotse annalistische traditie; digitale kritische editie (Universiteit Glasgow).
- Oorkonde Dirk VII (1198), met Ada als moeder en Margaretha als zuster; bewijs voor de plaats van Margaretha in de Hollandse familiegroep.
- Oorkonde van Ada, markgravin van Brandenburg, 1205, Koch nr. 273; Latijnse tekst en Engelse vertaling (Columbia/Epistolae).
- Manuel Hagemann, “Dietrich IV. von Kleve”, Portal Rheinische Geschichte (LVR); biografie en genealogische beoordeling.